Trong những năm gần đây, một số ngành học được cho là “hot” và thu hút đông đảo các bạn trẻ tham gia đăng ký thi vào đại học. Những ngành nghề như báo chí, luật, công nghệ sinh học,… thường xuyên lọt vào danh sách ưu tiên của sinh viên vì sự hấp dẫn về mức điểm đầu vào cao cũng như triển vọng nghề nghiệp. Tuy nhiên, một thực tế đáng lo ngại là nhu cầu tuyển dụng của các ngành này trên thị trường lao động lại khá thấp, khiến nhiều sinh viên khó tìm được việc làm sau khi ra trường.
Tình Hình Tuyển Dụng Của Các Ngành “Hot”
Theo báo cáo mới nhất của Trung tâm Dịch vụ Việc làm (DVVL) TP.HCM, trong tháng 1/2025, chỉ có 8.652 vị trí việc làm được các doanh nghiệp đăng ký tuyển dụng thông qua Cổng thông tin việc làm thành phố. Điều đáng chú ý là một số ngành nghề có lượng tuyển dụng rất thấp, dù chúng là những ngành mà nhiều sinh viên theo đuổi.
- Ngành giáo dục chính trị, triết học: Không có doanh nghiệp nào tuyển dụng.
- Ngành nông, lâm, thủy sản: Chỉ tuyển 3 lao động.
- Ngành sư phạm, giáo dục: Tuyển 4 vị trí.
- Ngành văn hóa, xã hội: Chỉ có 5 vị trí cần tuyển.
Trong khi đó, các ngành học “hot” như luật, báo chí và công nghệ sinh học cũng chỉ có nhu cầu tuyển dụng rất hạn chế. Cụ thể, ngành luật chỉ có 19 vị trí, ngành báo chí tuyển 12 lao động, còn ngành hóa chất, sinh học cần 26 nhân viên. Điều này cho thấy rằng mặc dù các ngành này thu hút nhiều sinh viên, nhưng nhu cầu thực tế của thị trường lao động lại không cao.
Các Ngành Có Nhu Cầu Tuyển Dụng Cao
Báo cáo từ Trung tâm Dự báo nhu cầu nhân lực và Thông tin thị trường lao động TP.HCM (Falmi) cho thấy, trong năm 2024, doanh nghiệp tại TP.HCM có nhu cầu tuyển dụng lên đến 318.731 chỗ làm việc, trong đó một số ngành vẫn có nhu cầu tuyển dụng lớn. Cụ thể, các ngành sau đây có tỷ lệ tuyển dụng cao:
- Kinh doanh thương mại: Cần 72.383 nhân sự, chiếm 22,71% tổng nhu cầu nhân lực.
- Dịch vụ bưu chính – viễn thông: Cần tuyển 19.984 lao động, chiếm 6,27%.
- Công nghệ thông tin: Tuy vẫn đối mặt với những khó khăn, ngành này vẫn cần tuyển 16.192 người, chiếm 5,08% tổng nhu cầu.
- Bất động sản: Cần tuyển 14.088 lao động, chiếm 4,42%.
- Cơ khí – tự động hóa: Luôn nằm trong top ngành có nhu cầu tuyển dụng cao.
Mặc dù thị trường lao động có sự phân hóa rõ rệt về nhu cầu tuyển dụng, nhưng các ngành kỹ thuật, công nghệ thông tin, kinh doanh và dịch vụ lại chiếm ưu thế về số lượng tuyển dụng.
Ngành Công Nghệ Thông Tin và Các Ngành Mới: Cơ Hội Tạo Ra Việc Làm Trong Tương Lai
Một trong những yếu tố quan trọng quyết định sự phát triển bền vững của thị trường lao động Việt Nam là sự chuyển mình mạnh mẽ của nền kinh tế số và chuyển đổi số. Việt Nam đang bước vào thời kỳ phát triển mạnh mẽ trong các lĩnh vực công nghệ thông tin, tài chính ngân hàng, sản xuất và logistics, tạo ra nhiều cơ hội việc làm mới trong tương lai.
Các vị trí như khoa học dữ liệu (data scientist), nghiên cứu AI (AI researcher), kỹ sư học máy (machine learning engineer) và chuyên viên nghiên cứu dữ liệu (data researcher) hiện đang trở nên vô cùng quan trọng và cần thiết. Cùng với sự phát triển của ngành logistics, đặc biệt là trong các lĩnh vực hàng hải và kho bãi, thị trường lao động đang có sự chuyển dịch về nhu cầu nhân lực.
Ngoài ra, ngành công nghiệp bán dẫn tại Việt Nam cũng đang phát triển mạnh nhờ chính sách thu hút đầu tư và đào tạo nhân lực chất lượng cao. Việt Nam hiện đang có cơ hội trở thành trung tâm nhân sự chip bán dẫn khi các tập đoàn công nghệ lớn như Nvidia gia tăng sự hiện diện tại đây. Điều này sẽ tạo ra hàng nghìn cơ hội việc làm trong các lĩnh vực như nghiên cứu, phát triển sản phẩm, và sản xuất.
Khuyến Cáo Cho Sinh Viên Khi Lựa Chọn Ngành Học
Trước thực trạng nhiều sinh viên gặp khó khăn trong việc tìm kiếm việc làm sau khi tốt nghiệp, các chuyên gia về lao động khuyến cáo sinh viên nên cân nhắc kỹ lưỡng khi lựa chọn ngành học. Các ngành nghề cần tập trung vào là những lĩnh vực mới, có tiềm năng phát triển trong tương lai và đáp ứng được nhu cầu của thị trường lao động.
Việc học các ngành về công nghệ thông tin, khoa học dữ liệu, tài chính ngân hàng, và logistics sẽ mang đến nhiều cơ hội nghề nghiệp hơn so với các ngành học truyền thống. Đồng thời, sinh viên cũng cần chú trọng đến việc nâng cao kỹ năng chuyên môn và năng lực công nghệ để đáp ứng nhu cầu tuyển dụng ngày càng cao của các doanh nghiệp.
Thị Trường Lao Động 2025: Tăng Tuyển Dụng nhưng Còn Thận Trọng
Dữ liệu từ Báo cáo của Navigos Group cho thấy, trong năm 2025, mặc dù có xu hướng tăng tuyển dụng, phần lớn doanh nghiệp vẫn khá thận trọng trong việc mở rộng nhân sự. Cụ thể, 37,36% doanh nghiệp có kế hoạch tuyển thêm dưới 10% nhân sự và 29,81% dự kiến tăng từ 10% đến dưới 20%.
Tuy nhiên, các doanh nghiệp vẫn ưu tiên tuyển dụng nhân sự có kinh nghiệm từ 1-3 năm (55,47%) và từ 3-5 năm (27,36%). Các vị trí tuyển dụng chủ yếu trong các lĩnh vực kinh doanh/bán hàng (59,43%), sản xuất (33,02%) và dịch vụ khách hàng (24,34%). Kỹ năng được các doanh nghiệp đánh giá cao nhất hiện nay là khả năng giải quyết vấn đề (73,06%) và giao tiếp hiệu quả (63%), cùng với các kỹ năng ngoại ngữ, tư duy phân tích và khả năng thích ứng linh hoạt.
Thị trường lao động Việt Nam đang có những thay đổi rõ rệt, với sự lên ngôi của các ngành công nghệ, tài chính và logistics. Sinh viên cần chủ động nắm bắt những xu hướng này và chọn lựa các ngành học phù hợp với nhu cầu thực tế của thị trường lao động. Đồng thời, nâng cao kỹ năng chuyên môn, đầu tư vào công nghệ và phát triển năng lực bản thân sẽ là chìa khóa giúp các bạn trẻ có thể tìm được việc làm ổn định và phát triển nghề nghiệp trong tương lai.
